03 / Η ΕΝΩΣΗ · ΙΣΤΟΡΙΑ
Από τον Πόντο στο Πανόραμα.
Μια ιστορία ριζωμένη στον Πόντο, γραμμένη με αγώνα, πίστη και αγάπη για τον πολιτισμό μας — από τους πρόσφυγες του 1922 μέχρι τη σημερινή Ένωση Ποντίων Πανοράματος.
ΙΔΡΥΣΗ ΕΝΩΣΗΣ
ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
ΑΠΟ ΤΟ 1976
01 — Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ
Τρεις χιλιετίες ιστορίας.
Η ιστορία των Ελλήνων του Πόντου εκτείνεται σε τρεις χιλιετίες. Από τον 8ο αιώνα π.Χ., Έλληνες άποικοι από τη Μίλητο ίδρυσαν πόλεις κατά μήκος των νοτίων ακτών του Ευξείνου Πόντου — την Τραπεζούντα, τη Σινώπη, την Αμισό, την Κερασούντα και τα Κοτύωρα.
Ο μύθος του Ιάσονα και των Αργοναυτών για την αναζήτηση του χρυσόμαλλου δέρατος συνδέεται άμεσα με τον Πόντο. Ο Ξενοφώντας (400 π.Χ.) αναφέρει αυτές τις πόλεις ως «ελληνίδες», ενώ η Τραπεζούντα αναδείχθηκε σε πρωτεύουσα της Αυτοκρατορίας των Μεγάλων Κομνηνών (1204–1461).
«Η Τραπεζούς πόλις Ελληνίς, εν τω Ευξείνω Πόντω.»
— Ξενοφώντας, Κύρου Ανάβασις, 400 π.Χ.
ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΑΠΟΙΚΙΣΜΟΣ
8ος αι. π.Χ.
ΑΥΤ/ΡΙΑ ΚΟΜΝΗΝΩΝ
1204
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΠΟΝΤΙΩΝ
1914–23
ΙΔΡΥΣΗ ΕΝΩΣΗΣ
1976
02 — Η ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ & Ο ΞΕΡΙΖΩΜΟΣ
353.000 ψυχές. Μία μνήμη.
Τα τραγικά γεγονότα της περιόδου 1914–1923 σημάδεψαν αναπόσπαστα τον Ποντιακό Ελληνισμό. Οι διωγμοί, οι σφαγές, οι μαζικές εκτοπίσεις και τα τάγματα εργασίας οδήγησαν στον θάνατο 353.000 Ελλήνων του Πόντου — γεγονός που αναγνωρίστηκε ως Γενοκτονία από το Ελληνικό Κοινοβούλιο (1994) με ημέρα μνήμης την 19η Μαΐου.
Η Ανταλλαγή Πληθυσμών (Συνθήκη της Λωζάνης, 1923) οδήγησε στον οριστικό ξεριζωμό. Χιλιάδες Πόντιοι, φέρνοντας μαζί τους μόνο τη μνήμη και τον πολιτισμό τους, εγκαταστάθηκαν σε διάφορες περιοχές της Βόρειας Ελλάδας — ανάμεσά τους και στο Πανόραμα Θεσσαλονίκης.
«Κρατάμε ζωντανά τα έθιμά μας — τον χορό, το τραγούδι — για να θυμόμαστε από πού ήρθαμε.»
03 — Η ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ
Πανόραμα, 1976.
Η Ένωση Ποντίων Πανοράματος ιδρύθηκε το 1976 από μια ομάδα Ποντίων κατοίκων του Πανοράματος Θεσσαλονίκης, με στόχο τη διατήρηση και ανάδειξη του ποντιακού πολιτισμού. Η ίδρυση ήρθε ως φυσική συνέχεια της ανάγκης των Ποντίων της περιοχής να οργανωθούν, να κρατήσουν ζωντανή την παράδοσή τους και να μεταδώσουν τον πολιτισμό τους στις νεότερες γενιές.
Από τα πρώτα χρόνια, η Ένωση ανέπτυξε πλούσια δράση: χορευτικά τμήματα, μουσικά σύνολα με λύρα, θεατρικές παραστάσεις στα ποντιακά, εκδηλώσεις μνήμης και πολιτιστικές βραδιές. Η αγάπη για τον Πόντο ένωσε ανθρώπους κάθε ηλικίας γύρω από ένα κοινό όραμα.
Σήμερα, πενήντα χρόνια μετά, η Ένωση συνεχίζει να αποτελεί πυλώνα του ποντιακού πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη, με τμήματα χορού, μουσικής, ποντιακής διαλέκτου, θεάτρου, καθώς και το Μουσείο Ποντιακής Κληρονομιάς.
ΣΚΟΠΟΙ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ
- ◆ Διατήρηση ποντιακών εθίμων & παραδόσεων
- ◆ Διδασκαλία ποντιακών χορών & μουσικής
- ◆ Λειτουργία Μουσείου Ποντιακής Κληρονομιάς
- ◆ Ποντιακό θέατρο & πολιτιστικές εκδηλώσεις
- ◆ Εκδηλώσεις μνήμης Γενοκτονίας
- ◆ Ενίσχυση κοινωνικής συνοχής
04 — ΣΤΑΘΜΟΙ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΜΑΣ
Μισός αιώνας δημιουργίας.
ΙΔΡΥΣΗ
Ίδρυση της Ένωσης Ποντίων Πανοράματος. Πρώτο Διοικητικό Συμβούλιο. Ξεκινούν τα πρώτα χορευτικά τμήματα.
ΑΝΑΠΤΥΞΗ
Εγκατάσταση στις ιδιόκτητες εγκαταστάσεις επί της Απ. Σαμανίδη 16. Δημιουργία χορευτικών τμημάτων για παιδιά και ενήλικες.
ΩΡΙΜΑΝΣΗ
Θεσμοθέτηση ετήσιων εκδηλώσεων: Ημέρα Μνήμης Γενοκτονίας (19 Μαΐου), Ετήσιος Χορός, Λαογραφικές Βραδιές. Συμμετοχή σε πανελλήνια φεστιβάλ ποντιακού χορού.
ΜΟΥΣΕΙΟ
Εγκαίνια του Μουσείου Ποντιακής Κληρονομιάς στις εγκαταστάσεις της Ένωσης. Συλλογή 400+ αντικειμένων, φορεσιών, εγγράφων και φωτογραφιών.
50 ΧΡΟΝΙΑ
Μισός αιώνας συνεχούς δράσης. 7 ενεργά τμήματα, 120+ δωρητές, 1.000+ ετήσιοι επισκέπτες στο Μουσείο. Η Ένωση κοιτάζει μπροστά, κρατώντας ζωντανή τη μνήμη.
Θέλετε να γνωρίσετε την ιστορία μας από κοντά;
Επισκεφθείτε το Μουσείο μας ή ελάτε σε μία από τις εκδηλώσεις μας.